Yedek organ siparişi vereceğiniz günler yakın



MEHMET DEMİRCİ
Harvard Tıp Fakültesi ve Massachusetts Institute of Technology (MIT) Sağlık Bilimleri Bölümü’nde görev yapan Prof. Dr. Utkan Demirci, dünyanın en önemli genç bilim adamlarından biri olarak gösterildi.
Prof. Demirci, geçtiğimiz yıl 28 yaşında dünya genelinde 35 yaşın altında biyoteknoloji alanında dünyayı değiştirecek 35 bilim adamı arasında gösterildi. Demirci, tek kullanımlık ve kanda bulunan HIV virüsünün saldırdığı beyaz kan hücrelerini çok ucuza ve hızlı bir şekilde bulabilen cihazı keşfetti. Çalışmalarının bunlarla sınırlı kalmadığını ifade eden Prof. Demirci, doku mühendisliği konusunda da ciddi uğraş içinde. “Arabanıza yedek parça takar gibi kendinize de yedek organ siparişi bir gün olabilir. Neden olmasın?” diyor Demirci.

Aldığı ödülden dolayı son derece mutlu olan Prof. Demirci, aynı zamanda mütevazı tavırlarıyla dikkat çekiyor. Sevinmesinin kendisine verilen ödülden değil de insanlığa hizmet etmiş olmaktan kaynaklandığını belirten Prof. Demirci’nin icat ettiği cihaz, kendi alanında büyük bir yenilik olarak kabul görüyor. Bu cihaz kandaki beyaz hücreleri ucuz ve hızlı buluyor olmasının yanında kolay kullanımıyla da öne çıkıyor.

Genç yaşta yakaladığı başarıyı, çok çalışmak ve zamanın değerini iyi bilmekle açıklayan Prof. Demirci, araştırma konularını seçerken tıbbi bilimleri ve özellikle de hastalıklara karşı teknolojik yaklaşımlar sunmayı tercih etmiş. Seçtiği alanda AIDS/HIV, kanser gibi hastalıkların yanı sıra yapay organ üretmek gibi temel sağlık problemlerine ve araştırma konularına teknolojik yaklaşımlar sunan Demirci, böylelikle hastalıkların erken teşhisi ve tedavisine imkan tanıyacaklarını söylüyor. Prof. Demirci çalışmalarını şöyle özetliyor: “Bu çalışmalar, HIV için kanda az sıklıkta görülen hücre tiplerini diğer hücrelerden ucuz ve hızlı bir şekilde ayırmayı hedefliyor. Buradaki problemin zorluğunu samanlıkta iğne aramaya benzetebiliriz. Milyonlarca hücre içinden birkaç tanesini çekip çıkarmaya çalışıyoruz. Kanser üzerine çalışmalarımızda erken teşhis yapabilmek ve kanserin vücutta nasıl yayıldığını anlayabilmek için kullanılabilecek teknolojiler geliştirmeye çalışıyoruz.”

Kanser ve AIDS yakın zamanda tarihe karışacak

Çalışmalarının bunlarla sınırlı kalmadığını ifade eden Prof. Demirci, doku mühendisliği konusunda da ciddi uğraş içinde. “Amacımız teker teker hücreleri bir binanın tuğlalarını dizermiş gibi dizerek suni bir organ oluşturabilmek” diyen Prof. Demirci, doku transferi için bekleyen binlerce insana da kök hücre teknolojileri ile yakın zamanda laboratuvarda yapılmış organlar takabileceklerini vurguluyor. AIDS konusundaki çalışmalarına da devam eden Demirci, AIDS ve kanserin ileride korkulan hastalıklar olmaktan çıkacağını savundu. Prof. Demirci, bu iki konu üzerine milyarlarca dolar değerinde araştırmalar olduğuna dikkat çekiyor. Türkiye’de zaman zaman değişik üniversitelerde sunumlar yapan Demirci: “Türkiye’de araştırma yapmak için kaynak oluşturmak zor.” diyerek, bu sorunun çözülmesi halinde Harvard’da yaptıkları çalışmanın aynısını hatta daha da ilerisini Türkiye’de yapmayı arzu ettiğini kaydetti. Yoğun bir çalışma temposu içinde olduklarına dikkat çeken Prof. Utkan Demirci, bilim üretmenin, doğum sancısı ile eş olduğunu ileri sürdü. Genç bilim adamı, “Yaşadığımız çağda bilim üretmek, onu üretebilecek özgürlüğe ulaşmak insan üstü çaba, azim ve kararlılık gerektiriyor.” diyor.

Bilime yapılan yatırımın uzun vadeli olması gerektiğini ve bunun ülkelere ekonomik, askerî ve politik güç olarak geri döndüğünü belirten Prof. Demirci, Türkiye’nin son dönemde, bilimsel çalışmalara ve eğitime ayırdığı kaynağın gelecek adına umut vaat ettiğini söylüyor. Demirci, “TÜBİTAK’ın bilimsel çalışmalara önemli desteği söz konusu. Ancak bir akademik araştırma kültürü, üniversitelerde daha yeni oluşmaya başlıyor.” derken Türkiye’nin bu alanda daha fazla zaman kaybı açısından lüksünün olmadığına dikkat çekiyor.