“Besmele” Bismillahirrahmanirrahim sözünün kısaltılmış şeklidir. Hayırlı bir işe başlarken, Allah-u Teâlâ’nın İsm-i şerif’ini anmak ve bu mübarek İsm-i şerif ile işe başlamak mânâsına gelir.
Çünkü O Rabb’dır, lütuf ve kerem sahibidir. Rahmeti engin, ihsan ve ikramları boldur.
Allah-u Teâlâ Habib-i Ekrem -sallallahu aleyhi ve sellem-ini bütün işlerinde, önce Zât-ı Akdes’inin güzel isimlerini zikretmeyi öğreterek yetiştirdi. Bunu bütün mahlûkatı için, uyacakları bir hüküm, takip edecekleri bir yol kıldı.
“Besmele”, yaratan ve yaşatan Allah-u Zülcelâl Hazretleri’nin İsm-i celâl’i ile “Esirgeyen bağışlayan, lütuf ve ihsanını rahmet ve merhametini eksiltmeyen” mânâsındaki Rahman ve Rahim İsm-i şerif’lerini üzerinde toplamıştır.
Gerek dünya gerekse ahiret ile ilgili olsun, hayırlı ve meşru her işe Allah-u Teâlâ’nın adını anarak “Besmele” ile başlamak, her müslümanın üzerinde titizlikle durması gereken görevlerdendir.
Kur’an-ı kerim’de buna işaret eden emirler vardır. Ezcümle bir Âyet-i kerime’de şöyle buyurulmaktadır:
“Atalarınızı andığınız gibi, hatta ondan daha kuvvetli bir anışla Allah’ı anınız.” (Bakara: 200)
Bir müslüman meşru bir işe başlarken ihlâs ve samimiyetle Allah-u Teâlâ’nın İsm-i şeriflerini anarsa, onun her hareketi rızâ-i Bâri’ye uygun yapılmış olur. O, Allah-u Teâlâ’nın yardımları ve nimetleri ile karşılaşır. Şeytanın iğvâlarından, hile ve desiselerinden korunur.
Bir defasında Resulullah Aleyhisselâm’ın bineği tökezlemişti. Terkisinde bulunan Üsâme bin Umeyr -radiyallahu anh- “körolasıca şeytan!” dedi.
Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz buyurdu ki:
“Körolasıca şeytan deme. Çünkü sen böyle söyleyince o böbürlenir ve ‘Gücümle onu yere yıktım!’ der. Bunun yerine ‘Bismillâh’ diyecek olursan, sinek gibi oluncaya kadar küçülür.” (Nesâi)
İşte bu, Besmele-i şerife’nin bereketi iledir.
Hadis-i şerif’lerde Besmele-i şerife’nin fazileti beyan buyurulmaktadır:
“Cehennemin başlıca memurları bulunan ondokuz zebâniyenin azâb etmesinden kurtulmasını arzu eden kimse Besmele-i şerîfe’ye devam etsin.” (Nevâdir’ül-usûl)
Her okunacak ve yapılacak mühim bir şeye teberrüken bununla başlanılması bir muvaffakiyet vesilesidir.

•

Resul-i Ekrem -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz besmelesiz başlanan her işin feyizsiz ve bereketsiz olacağını Hadis-i şerif’lerinde beyan buyurmuşlardır:
“Meşru işlerin her hangisi olursa olsun, Besmele-i şerife ile başlanmazsa nasipsiz, güdük (hayrı kesik) olur.” (Münâvî)
Hadis-i şerif’te geçen Emr-i zîbâl; hayırlı iş, şerefli, meşru, mübah gibi mânâlara gelmektedir. Yemek-içmek, giyinmek-kuşanmak, konuşmak, yazmak, ilmî meşguliyet hep buna dahildir. Şu halde bütün bunlara zikrullahla başlamak, o meşru işleri ibadete çevirmek demektir. Bu ise uhrevî sevaplara sebep olur, böylece hayrı devam eder.
“Besmele”siz olursa hayrı kesilir, yapılan bu işlerden ahirete aksedecek bir nûr hasıl olmaz.
Bir Hadis-i şerif’lerinde ise şöyle buyuruyorlar:
“Bilcümle ilâhî kitapların anahtarı Besmele-i şerîfedir.” (Münâvi)
Çünkü Allah-u Teâlâ’nın adı ile başlamasının hususi bir hikmeti, İsm-i celâl’i zikretmenin de bir bereketi vardır.

•

Bir müslüman herhangi bir işe “Besmele” ile başlamakla “Rahman ve Rahim olan Allah’ın adı ile, O’nun izni ve emri ile, O’nun rızâsı için yapıyorum. Her türlü yardım, kuvvet ve kudret O’ndandır. O yardım etmezse, bu kuvvet ve kudreti vermezse hiçbir şey yapamam, hiçbir işte muvaffak olamam.” diyerek acziyetini ortaya koymakta ve her işini yaratıcıya havale etmektedir.
Hazret-i Allah ile kulları arasındaki derûnî münasebeti ifade eden “Besmele-i şerife”, her hayrın anahtarı, İslâm’ın bir sembolüdür.
“Besmele-i şerife”nin yerine göre farz, sünnet, mendup, mübah, haram ve mekruh gibi hükümleri vardır.
Hayvan keserken, av üzerine hayvanı gönderirken veya tetiği çekerken besmele çekmek farzdır. (En’am: 121 - Mâide: 4)
Kasten besmele çekmeden kesilen hayvanın etinden yemek haramdır.
Namazda her rekâtta Fâtiha’dan önce besmele okumak sünnettir.
Bir Âyet-i kerime okurken besmele çekmek menduptur.
İçki içmeye, çalınan bir şeyi yemeye besmele ile başlamak haramdır. Necis yerlerde çekmek mekruhtur.
Abdest almak, duâ etmek... gibi ibadetlerle helâl olan gıdaları yemeye ve içmeye besmele ile başlamak sünnettir.
Oturup kalkma... Gibi işlerde ise mübahtır.

•

Hadis-i şerif’te beyan buyurulduğu üzere yemeğe başlarken besmele unutulduğu takdirde, hatırlandığı zaman “Bismillahi fi evvelihi ve âhirihî = Başında da sonunda da Allah’ın adıyla” demek gerekir. (Ebu Dâvud: 3767 - Tirmizî: 1859)
Hazret-i Âişe -radiyallahu anhâ- Vâlidemizden rivâyet edildiğine göre Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz, Ashab’ından altı kişi içerisinde yemek yiyordu. Derken bir bedevî geldi. Besmele çekmeksizin yemeği iki lokmada yutuverdi.
Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz:
“Eğer bu adam besmele çekseydi yemek hepimize yeterdi. “ buyurdu. (Tirmizî)
Besmele-i şerife, yemeğe bereket katmakta, yiyenlerin doyunmalarına katkıda bulunmaktadır.
Besmele çekilmeyince yemeğe şeytan da ortak olmakta, yemeğin bereketini kaçırmaktadır.
Ashâb-ı kiram’dan bazıları bir defasında “Yâ Resulellah! Biz yiyoruz, fakat bir türlü doymuyoruz.” demişlerdi. Bunun üzerine onlara “Siz ayrı ayrı yemekte olmayasınız? “ diye sordu. “Evet!” diye cevap verdiler.
Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz buyurdu ki:
“Öyleyse yemeğinizde toplanın. (Bir sofra kurarak hep beraber yiyin.) Yemeğe Allah’ın ismini zikrederek başlayın. Böyle yaparsanız yemeğiniz hakkınızda mübarek kılınır.” (Ebu Dâvud: 3764 - İbn-i Mâce: 3284)
Yemek, imkân dahilinde topluluk halinde yenmelidir. Âile fertleri yemekte bir araya gelmeli, bu sünnet-i seniyye şuurla ihyâ edilmelidir.

•

Eve girerken ve yemeğe başlarken çekilen Besmele-i şerife şeytanın evdeki nasibini kesmekte ve gecelemesini önlemektedir.
Câbir -radiyallahu anh-den rivâyet edildiğine göre Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz Hadis-i şerif’lerinde şöyle buyurmuşlardır:
“Kişi evine döndüğü zaman içeri girerken ve yemek yerken Allah’ın adını zikrederse, şeytan (avanelerine) ‘Size burada gecelemek de yok, akşam yemeği de yok.’ der. Amma evine girerken Allah’ı zikretmezse şeytan ‘Burada gecelemeye yetiştiniz.’ der. Kişi yemeğine başlarken Bismillah diyerek Allah’ı zikretmezse şeytan ‘Yemeğe de yetiştiniz yatmaya da!’ der.” (Müslim: 2018)
Diğer bir Hadis-i şerif’lerinde ise şöyle buyuruyorlar:
“Sizden bir kimse evine girmek isteyince bir şeytan o hâneye girmek için kendisini takip eder. Lâkin hâneye girerken Besmele-i şerîfeyi okur ise şeytan ‘Benim için bu hâneye girecek yer yoktur’ diye ümidsiz olarak geri döner.” (Müslim)

besmele her hayrın başıdır biz dahi başta ona başlarız.
Bil ey nesim! şu kelime islam nişanı olduğu gibi aynı zamanda bütün mevcudatın lisanı haliyle virdi zebanıdır
(bediüzzamandan iktibas) ARO,

Kardeşim eline ve emeğine sağlık bizi bilgilendirdiğin için Allah (c.c.) razı olsun